Akwai dalili da yasa ake kiran PhD da “Doctor of Philosophy.” Falsafa fanni ne mai nauyi da zurfi. Daya daga cikin muhimman dara...
Akwai dalili da yasa ake kiran PhD da “Doctor of Philosophy.” Falsafa fanni ne mai nauyi da zurfi. Daya daga cikin muhimman darajojinta shi ne tana tilasta mutum yin tunani, aiki da rubutu da tsari irin na masanin falsafa. Amma me ake bukata domin kaiwa wannan matsayi? Yana bukatar tsayawa kan gaskiyar ilimi da aminci wanda ya kai matsayin tsarki. Duk wata makarantar falsafa da mutum ya jingina da ita, dole ne a nuna gaskiya, hankali da rikon gaskiya a duk abin da ake rubutawa a bainar jama’a.
Wannan tunani ya samo asali ne daga wani rubutu da wani Farfesa, Shehu A. Goni, ya yi, wanda a fili yake nuna goyon baya ga Bala Wunti a matsayin ɗan takarar gwamnan Bauchi. Kowane ɗan ƙasa, ko Farfesa ko ba haka ba, yana da ‘yancin goyon bayan wanda yake so. Amma da ya fi kyau da marubucin ya sanya sunansa kawai ba tare da haɗa da mukaminsa na Farfesa ba. Da hakan ne, da ba za a ɗauki rubutun da muhimmanci ba; za a ɗauke shi a matsayin tallatawa kawai. Amma idan Farfesa ya rubuta labari mai taken “A Case for Competence,” to ya gayyaci masu nazari su binciki hujjojinsa.
Wataƙila ko an rubuta shi da taimakon AI ko a’a, farkon rubutun yana da jan hankali. Farfesan ya tambaya:
“Shin gwamnan gaba zai fito daga tsohuwar siyasa, ko daga wani sabon tsari da ke da sakamako da kwarewa?”
Yana da muhimmanci a ce ban san Bala Wunti ba kai tsaye, ban taɓa haɗuwa da shi ba, don haka ba zan iya yin hukunci kan halayensa na kashin kai ba. Amma abin da na sani saboda yana fili a bainar jama’a, shi ne tarihin cibiyar da ya yi aiki a cikinta, NNPC.
Na kalubalanci duk wata kamfanin PR a duniya ya gyara mummunan sunan NNPC ta hanyar amfani da gaskiya. Tarihinta cike yake da rashin gaskiya, rashawa, gazawa da sakaci. Daga littattafan bincike, rahotannin duniya da kuma binciken EFCC, ana da tabbacin “babbar rashawa” a NNPC. An danganta ta da satar mai, laifukan tattalin arziƙi da kuma hana masu zuba jari. Wannan shi ne tsarin da Bala Wunti ya fito, tsarin da ya gaza gyara matatun mai duk da kashe biliyoyin kuɗi.
Bayanan Jama’a: Zarge-zarge da Bincike
A shekarar 2025 kaɗai, Bala Wunti ya fuskanci bincike mai tsanani kan zarge-zargen rashawa da lalata tattalin arziƙi. Rahotanni sun danganta shi da:
Zamba a kwangila: An zarge shi da ƙara farashin “cash call” da kusan dala 4 a ganga
Binciken gyaran matatun mai: An ce an karkatar da biliyoyin kuɗi amma matatun ba su aiki
Binciken kuɗi: EFCC ta gano wasu kuɗaɗe da ba su dace da albashinsa ba.
Wadannan abubuwa, a wasu ƙasashe, ana kallonsu a matsayin cin amanar ƙasa, ba kawai rashawa ba.
Farfesan ya kawo jerin mukamai da Wunti ya rike a matsayin hujja ta kwarewa. Amma tambaya ita ce: shin waɗannan zarge-zarge ba su nuna irin tsarin da ya fito ba?
Idan waɗannan su ne sakamakon aikinsa, ta yaya za a yi tsammanin zai kawo sauyi a Bauchi?
Tambaya Ga Farfesan
Shin zai yiwu a tafiyar da Bauchi kamar NNPC? Idan haka ne, shin jihar za ta ci gaba?
A wannan lokaci, abin da ake buƙata ba magana mai kyau ba ce, sai dai gaskiya da bayanai masu ƙarfi. Kafin a yaba da “ƙwarewa,” dole ne a duba nauyin zarge-zargen da ke kansa.
Halin Da Ya Kamata Ya Kasance
A al’adu kamar na Japan (Bushido), shugaba idan ya gaza, yana ɗaukar alhaki. Amma a Najeriya, hakan ba haka yake ba.
Bauchi ta sha wahala a hannun rashawa. Ta riga ta fuskanci irin gwamnatocin da suka bar baitul mali cikin matsala.
Gabatar da irin wannan mutum a matsayin sabon shugaba ba sauyi ba ne ci gaba ne da matsala.
Kammalawa
Idan Farfesa yana da shakku, ya duba bayanan EFCC.
Domin tambayar ita ce:
Shin Bauchi za ta ci gaba da wannan tsarin, ko za ta zaɓi sabuwar hanya mai gaskiya?
Daga Mohammed Umar Waziri, PhD
No comments